شهر «شوش»، شهری است تاریخی که در آن آثار دیدنی و تاریخی فراوان می‌توان یافت؛ از آرام‌گاه «دانیال نبی» تا قبری که می‌گویند به «دعبل‌بن‌خزایی» شاعر متولد شده در ۱۳۴ هجری قمری تعلق دارد و تا تپه‌های باستانی شوش؛ از نیایش‌گاه «چغازنبیل» تا کاخ اردشیر و ایوان کرخه و کاخ آپادنای شوش و هفت‌تپه و رود کرخه و… همه و همه از دیدنی‌های این شهر استان خوزستان هستند.
شوش شهری است با ۵/۶ کیومتر مربع مساحت که در ۱۱۵ کیلومتری شمال غربی اهواز قرار گرفته است. شوش از کهن‌ترین شهرهای جهان است که حدود ۵ هزار سال پیش از میلاد مسیح به عنوان کانون مذهبی ساکنان دشت اطراف بنیاد نهاده شده است. این شهر باستانی به این علت که از آغاز حیات آن تا اکنون زندگی شهری در آن جریان دارد به عنوان کهن‌ترین شهر جهان شناخته شده است. شهر شوش از مراکز تمدن قدیم و از معروف‌ترین شهرهای دنیا و همین‌طور پایتخت صدها ساله‌ی ایلامیان و پایتخت زمستانی امپراتوری هخامنشی بوده است.
«دانش‌نامه‌ی ایرانیکا» می‌گوید که ۴۲۰۰ سال پیش از میلاد مسیح شهر شوش (Susa) در جنوب غربی ایران بنیاد نهاده شده است. سفالینه‌های نقاشی‌شده متعلق به حدود ۳۵۰۰ سال پیش از میلاد مسیح در شهر شوش نشان‌دهنده‌ی دوره‌ای پیش‌رفته از تمدن ایرانی از حیث شهرنشینی را به تصویر می‌کشد. بسیاری از آثار باستانی موجود در شوش از ایران خارج شده است و هم‌اکنون در موزه‌های غربی خصوصا در موزه‌های فرانسوی قرار دارد. حفاری‌های غیر مجاز و ساخت‌وسازهای غیر قانونی و غرت آثار باستانی در صد سال گذشته این شهر باستانی را تحت تاثیر قرار داده که این غارت پایان نیافته است.
«حمزه اصفهانی»، ادیب و مورخ قرن چهارم هجری قمری، شهر شوش را چنین توصیف کرده است: «شوش به معنی شهر زیبا، باصفا،خوب و لطیف است.» هم‌چنین در تورات و در قاموس موسی درباره‌ی شوش چنین آمدهاست: «شوشن یا شوشان در عبری زنبق بوده، در یونان سوسنای می‌گفتند و نام‌های دیگرش «سوسا»، «سوس» بوده است. از سوی دیگر قسمت بزرگی از ولایت شوش و ایلام را هم «سوسیانا» یا «سوزیانا» می‌گفتند.» در سال ۱۳۸۷ اخبار متعددی منتشر شد مبنی بر این‌که ساخت‌وسازهای بی رویه‌ی هتل در این شهر باستانی آثار باستانی را مورد تهدید قرار داده است که از قضا این هتل‌ها با مجوز میراث فرهنگی استان خوزستان نیز ساخته شده است. «رمی بوشلار» که سال‌ها پیش از این موفق به کشف کاخ شائور در شوش شده بود این خبر را باورنکردنی دانسته بود.
این باستان‌شناس بر این نظر بوده است که به احتمال بسیار زیاد در فاصله‌ی میان کاخ آپادانا و کاخ شائور که محل احداث یکی از این هتل‌هاست آثار باستانی دیگری نیز وجود دارد که باید این نکته مورد توجه قرار گیرد. در این شهر تاریخی آثار باستانی فراوانی وجود دارد که دیدار هر کدام از این‌ها بسیار لذت‌بخش و قابل تامل است.
قلعه‌ی شوش
قلعه‌ی شوش که به قلعه‌ی اکروپل یا قلعه‌ی فرانسوی‌ها شهرت دارد، قلعه‌ای است که توسط «ژاک دمورگان» فرانسوی و برای سکونت باستان‌شناسان فرانسوی در نزدیکی آرام‌گاه «دانیال نبی» در شوش و بر روی یک تپهی تاریخی ساخته شده است. از مهم‌ترین آثاری که از این تپه‌ها به دست آمده می‌توان به مجسمه‌ی معروف ملکه ناپیر اسوستون، لیوان مشهور سفالی شوش به رنگ نخودی و نقش بز کوهی و قانون حمورابی اشاره کرد.«ژاک دمورگان» (۱۸۷۵-۱۹۲۴)، باستان‌شناس و محقق فرانسوی است که در مورد دوران ماقبل تاریخ به تحقیق و تفحص می‌پرداخت. دمورگان از سال ۱۲۷۶ تا سال ۱۲۹۱ هجری شمسی و به مدت ۱۵ سال سرپرست تیم باستان‌شناسان فرانسوی را عهده‌دار بود که در شوش به کار باستان‌شناسی مشغول بودند که ساخت «قلعه‌ی شوش» نیز توسط این باستان‌شناس صورت گرفته است. دمورگان نخستین کسی بود که به وجود نفت در قصر شیرین در کوه‌های زاگرس پی برد. این قلعه ذوزنقی‌شکل است که قاعده‌ی کوچک آن به سمت شمال واقع شده است. قلعه‌ی شوش مانند قلعه‌های قرون وسطایی از دو حیاط تشکیل شده است که حیاط دوم از حیاط اول مرتفع‌تر است.
آرام‌گاه دانیال نبی
در مورد محل دفن دانیال نبی اختلاف بسیار اسست اما هر ساله ایرانیان یهودی بر روی تپهی ارگ شوش جمع می‌شوند و به پیام‌برشان ادای احترام می‌کنند. دانیال پسر یوحنا پیام‌بری است که نسبت او به یهودا فرزند یعقوب نبی می‌رسد. آثار تاریخی استان خوزستان به راستی یکی و دو تا و چند تا نیست. از آن میان می‌توان چند تا از معروف‌ترین‌ها را به اسم برشمرد:
دانش‌گاه باستانی گندی‌شاپور
این اثر یکی از آثار به جا مانده از ساسانیان و بیش از ۱۷ قرن قدمت تاریخی دارد. گندی‌شاپور شهری است کهن در شمال استان خوزستان.
آسیاب‌های شوش
سازه‌های آبی شوشتر در دوران ساسانیان، برای استفاده از نیروی آب به عنوان محرک‌های آسیاب‌های صنعتی ساخته شده که در این مجموعه‌ی بزرگ، ساختمان آسیاب‌ها، آبشارها، کانال‌ها و تونل‌های بسیار بزرگ هدایت آب وجود داشته است.
خانه‌ی تیزنو دزفول
این خانه معماری بسیار زیبایی دارد که قدمت آن به دوره‌ی صفویه باز‌می‌گردد.
پل ساسانی
این پل در دزفول قرار دارد و یکی از مهم‌ترین آثار باستانی این شهر است. این پل به دستور شاپور اول ساسانی و پس از پیروزی بر روم و با کمک اسرای رومی ساخته شده است.
مسجد جامع دزفول
مسجد جامع دزفول پس از پل ساسانی، دومین اثر مهم تاریخی شهر دزفول است و از شمار مساجد اولیه‌ی دوره‌ی اسلامی به شمار می رود که در قرن سوم هجری قمری ساخته شد. از دیگر دیدنی‌های استان خوزستان می‌توان به «آبشار شِوی»،«حمام کرناسیون»،«نرگس‌زارهای بهبهان»، «حلقه‌ی قدرت ارجان»، «اشفکت‌سلمان»، «خونگ‌اژدر» و … اشاره کرد.
